Prawdziwe przesłanie Pana Cogito

Zbigniew Herbert – jeden z najwybitniejszych, polskich poetów i dramaturgów, sławnych i uznanych na całym świecie. Dlaczego więc tak małą popularnością cieszy się w Polsce? Dlaczego jego poezja nie jest znana szerszemu gronu Polaków? Może warto bliżej poznać twórczość tego wybitnego eseisty?

herbert

Mądre i moralistyczne podejście do każdego tematu oraz głęboko poruszające przesłanie- to główne cechy charakteryzujące poezję Zbigniewa Herberta. Jest to literatura trudna, nie ma co do tego żadnych wątpliwości, ale warto się jej podjąć, chociażby po to, aby wzbogacić własną wrażliwość i zrozumieć piękno języka pisanego. Uniwersalne tematy oraz bezstronność– Herbert posiadał chyba same zalety. Nagroda Fundacji im. Kościelskich, Internationaler Nikolaus Lenau Preis, Nagroda „Solidarności”, Złoty Mikrofon oraz Nagroda Vilenica- to tylko niektóre z wielu zasług Zbigniewa Herberta za jego twórczość.

Zbigniew Herbert urodził się w roku 1924 a zmarł w 1998 w wieku 74 lat. Jego życie pełne było różnorodności. Studiował na trzech kierunkach, chwytał się każdej nadarzającej się pracy, całe życie nie mogąc odnaleźć się w żadnym konkretnym zawodzie. Oprócz pisania Herbert bardzo lubił podróżować- głównie po Europie i Stanach Zjednoczonych. To właśnie pierwsza wizyta w krajach śródziemnomorskich natchnęła pisarza do napisania tomiku „ Hermes, pies i gwiazda”.

Przesłanie Pana Cogito – Anna Woch

Moje zainteresowanie poezją Zbigniewa Herberta pojawiło się w gimnazjum, kiedy to natknęłam się na wiersz zatytułowany „Przesłanie Pana Cogito”. Zaintrygował mnie swoją dobitnością i trafnością metafor. Nie zamierzałam więc osiąść na laurach. Wiersz ten zainteresował mnie na tyle, że już kilka tygodni później dostałam w swoje ręce „Wiersze zebrane”, które połknęłam w jedną, długą, bezsenną noc. To było jak olśnienie. Nie czytywałam wcześniej wielu wierszy, ale Herbert trafiał do mnie z łatwością. Czytałam go co wieczór, po kilka razy, analizując każde słowo. Wracałam do ulubionych utworów, uczyłam się ich na pamięć. Zbigniew Herbert po prostu mnie zauroczył i nie mogłam się od niego oderwać. Stał się częścią mojego życia, bez którego nie mogłam normalnie funkcjonować. W jego poezji zawsze znajdowałam słowa pocieszenia lub wyjaśnienia. Dzięki niemu zmieniłam poglądy na wiele spraw. Jedyny artysta, który w pewnym stopniu może mu dorównywać, to Czesław Miłosz, prywatnie przyjaciel Herberta.

Jego twórczość jest na prawdę wyjątkowa i każdy Polak powinien ją znać. Niechęć do Herberta wśród starszego pokolenia może być spowodowana wieloma kontrowersyjnymi działaniami w czasie stanu wojennego. Poparł on bowiem oświadczenie redakcji „Arki” w sprawie dekomunizacji elit. Niezadowolenie opozycji wywołała też antykomunistyczna publicystyka na łamach „Tygodnika Solidarności”. Krytykował porozumienia Okrągłego Stołu oraz życia publicznego w III Rzeczypospolitej. Dążył do wyjaśnienia okoliczności śmierci Stanisława Pyjasa oraz odtajnienia akt UB. Stracił wtedy przychylność wielu stronnictw opozycyjnych i prokomunistycznych, co przyczyniło się do ogólnej niechęci. Dopiero po latach i upadku komunizmu zaczęto zupełnie inaczej patrzeć na poglądy Herberta. Mimo wszystko, podejrzewam, że mogło się to przyczynić do jego niepopularności.

herbert2

Co do młodzieży – cóż, nie czyta się już dzisiaj poezji, szczególnie tak trudnej i wyszukanej. Młodzi ludzie teksty z przekazem odnajdują głównie w muzyce, sporadycznie w książkach, o wierszach nie ma już mowy. Poezja nie jest też specjalnie propagowana i wiele osób po prostu nudzi. Stary, prawie zapomniany Herbert niedługo nie będzie wychodził poza lekcje języka polskiego.
Ciekawą postacią występującą w kilku utworach Herberta jest tajemniczy Pan Cogito. Cogito z łaciny oznacza myślę, a imię bohatera pochodzi prawdopodobnie od sentencji Kartezjusza: Cogito ergo sum (Myślę, więc jestem). Poeta stworzył go na potrzeby porozumienia się z czytelnikiem w niezobowiązujący sposób – łącząc cechy twórcy oraz współczesnego, inteligentnego człowieka, który nie mógł pogodzić się z prawami otaczającego go świata.

Często używał jego pośrednictwa w pewnego rodzaju rozmowie z odbiorcą, na przykład w utworze Pan Cogito, a myśl czysta lub Pan Cogito czyta gazetę. Jednak żeby w całości zrozumieć prawdziwy zamysł autora w tworzeniu tej postaci, należy samemu zapoznać się z jego twórczością. Wiersze Zbigniewa Herberta powinny być bardziej doceniane, dlatego popularyzację poezji winniśmy zacząć od własnej edukacji literackiej oraz propagowania szeroko pojętego czytania wśród młodzieży i nie tylko.

Podsumowując, Zbigniew Herbert był niezwykle barwną postacią polskiej literatury i poezji, docenianą na całym świecie. Jego życie i działalność daje nam świadectwo prawdziwego patriotyzmu i oddania sprawie ważnej ponad wszystko. Natomiast wiersze jego autorstwa są pełne ukrytych znaczeń i potrafią zafascynować dociekliwego czytelnika. Dają do myślenia i autentycznie uzależniają.

Na koniec mogę tylko powiedzieć, że Herbert zdecydowanie zasługuje na życie wieczne jego poezji na świecie, ale przede wszystkim w Polsce.

 

orr450

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *